ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ-πρόδρομος και πρωτομάρτυρας της Ελληνικής Επανάστασης του 1821

Ο Θούριος του Ρήγα Φερραίου

ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ (1757 μ.Χ. – 1798 μ.Χ.)


«Όποιος ελεύθερα συλλογάται, συλλογάται καλά»

Λόγια που προέρχονται από τον φλογερό βάρδο της ελευθερίας, έναν από τους πρωτεργάτες του νεοελληνικού διαφωτισμού και της πνευματικής αναγέννησης του έθνους, έναν κήρυκα της βαλκανικής Ομοσπονδίας, πρόδρομο και πρωτομάρτυρα της Ελληνικής Επανάστασης, τον Ρήγα Φεραίο.
Ο Ρήγας γεννήθηκε το 1757 στο Βελεστίνο της Θεσσαλίας ή αρχαίες Φερές και το πραγματικό του όνομα ήταν Αντώνης Κυριαζής. Χρησιμοποιώντας τον τόπο καταγωγής του αργότερα άρχισε να υπογράφει ως Ρήγας Βελεστινλής ή Θεσσαλός. Σπούδασε σε ένα σχολείο της Ζαγοράς και επί ένα διάστημα δίδαξε ως δάσκαλος σε ένα χωριό του Πηλίου. Είκοσι χρονών πήγε στην Κωνσταντινούπολη και στα 1786 ο ηγεμόνας Αλέξανδρος Υψηλάντης τον προσέλαβε ως γραμματέα του, με σύσταση του Ρώσου Πρεσβευτή στην Κωνσταντινούπολη. Στη συνέχεια πήγε στο Βουκουρέστι, όπου έγινε γραμματέας του ηγεμόνα της Βλαχίας Νικόλαου Μαυρογένη και τελευταία εγκαταστάθηκε στη Βιέννη. Η δράση του στις ξένες χώρες υπήρξε πολύ σημαντική. Βαθιά επηρεασμένος από τα συνθήματα της Γαλλικής Επανάστασης, ο ίδιος συνέλαβε την ιδέα να οργανώσει την απελευθέρωση της πατρίδας και τη σύσταση μιας Παμβαλκανικής Ομοσπονδίας που θα περιελάμβανε όλους τους υπόδουλους στον Σουλτάνο λαούς της Βαλκανικής, ακόμη και τους Τούρκους, με κυρίαρχο το ελληνικό στοιχείο. Το σάλπισμά του κηρύσσει ανεξιθρησκεία – «στην πίστη του καθένας ελεύθερος να ζή».
Ερχόμενος σε επαφή με Γάλλους και με διακεκριμένους Έλληνες του εξωτερικού, αφού κέρδισε την εμπιστοσύνη τους, ίδρυσε μυστική εταιρεία για την πραγματοποίηση των σκοπών του και με την έκδοση βιβλίων, χαρτών, εικόνων, επαναστατικών προκηρύξεων, αλλά και ποιημάτων στη δημοτική γλώσσα, επεδίωκε την αφύπνιση των Ελλήνων και την ενίσχυση της αγάπης τους για την ελευθερία.
Ο Θούριος είναι ένα από τα επαναστατικά του έργα
«Ως πότε, παλληκάρια, να ζούμεν στα στενά,
μονάχοι, σαν λιοντάρια, στες ράχες, στα βουνά;…..»

Τα σχέδια του Ρήγα και η δράση του συγκίνησαν τους διασκορπισμένους σ’ όλη την Ανατολή Έλληνες. Αληθινό κατόρθωμα για την εποχή, ήταν η «Χάρτα» του, που περιλάμβανε τη χερσόνησο του Αίμου και τη Μικρά Ασία και με τα τοπωνύμια στην αρχαία και νέα ελληνική γλώσσα.


Για την αδιάκοπη και μυστική επαναστατική του δράση, τον Νοέμβριο του 1797 τον συνέλαβαν στην Τεργέστη οι Αυστριακοί (σύμμαχοι τότε των Τούρκων) και τον παρέδωσαν ύστερα από αλλεπάλληλα αιτήματα του Σουλτάνου. Μαζί με τον Ρήγα συνελήφθησαν και οι συνεργάτες του, τους οποίους η Αυστριακή Κυβέρνηση έστειλε μαζί με τον Ρήγα σιδηροδέσμιους στον Καϊμακάμη του Βελιγραδίου, για να τους στείλει στην Κωνσταντινούπολη. Εκείνος όμως φοβούμενος την απελευθέρωσή τους στο δρόμο, διέταξε να τους στραγγαλίσουν μέσα στη φυλακή και πέταξαν τα σώματά τους στον ποταμό Ίστρο (Δούναβη)
Ο σπόρος όμως του πρωτοπόρου αγωνιστή δεν άργησε να καρποφορήσει καθώς τα λόγια του Ρήγα είχαν ριζώσει βαθιά στην ψυχή του υπόδουλου γένους.
«Κάλλιο για την πατρίδα κανένας να χαθεί ή να κρεμάσει φούντα για ξένον στο σπαθί»
Καλλιό ‘ναι μίας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά και φυλακή!…»
Η ιδέα της Επανάστασης είχε πλέον ωριμάσει και έμελλε το ξέσπασμά της…..

Δαφνούλα Χαρίση-Μπίλια
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω
Πρόεδρος Εκπολιτιστικού-Μορφωτικού-Λαογραφικού
Συλλόγου «ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ»